Cichociemni walczyli nie tylko w kraju. 18 wspaniałych z książki Krzysztofa A. Tochmana

Udostępnij:

18 sylwetek cichociemnych, którzy pełnili misje w zachodniej i południowej Europie, przybliża Krzysztof A. Tochman w książce Cichociemni na Bałkanach, we Włoszech i Francji. Słownik biograficzny, kontynuując w ten sposób swój czterotomowy Słownik cichociemnych. To pierwsze tego typu wydawnictwo, gromadzące biogramy cichociemnych, służących poza krajem. Było ich więcej, ale nie do wszystkich źródeł dotarł autor.

Na tle 316 skoczków przeznaczonych do zrzutu na teren okupowanej Polski, osiemnastu cichociemnych to zaledwie garstka, ale i oni wykazali się wielkimi zdolnościami bojowymi. Skoczkowie ci podlegali Oddziałowi VI Sztabu Naczelnego Wodza, którego zadaniem było przede wszystkim koordynowanie operacji zrzutów, ludzi i materiałów do Polski i innych krajów europejskich, we współdziałaniu z brytyjskim Special Operations Executive (SOE), czyli Kierownictwem Operacji Specjalnych. Do formacji cichociemnych byli rekrutowani wysportowani młodzi żołnierze, o dużych walorach psychicznych, a ci, którzy mieli być zrzuceni w Europie, musieli znać przynajmniej jeden obcy język. „Europejscy” cichociemni przechodzili w ośrodkach w Wlk. Brytanii i w brytyjskich w Palestynie i we Włoszech szkolenia z zakresu dywersji, łączności, wywiadu i innych form walki konspiracyjnej. Szkolenia były mordercze, bo zrzuceni na teren wroga musieli polegać wyłącznie na sobie, jako dywersantów nie chroniły ich żadne konwencje międzynarodowe. Wszyscy składali przysięgę na Rotę AK.

Polscy skoczkowie mieli do wykonania wiele zadań w Europie. W Jugosławii i Grecji docierali do Polaków, zasilających szeregi tamtejszych partyzantek. Misje te miały często dramatyczny przebieg, gdyż Polacy walczyli po przeciwnych stronach, zwalczających się komunistycznych partyzantów Tity i antykomunistycznych czetników (podobnie było w Grecji). We Włoszech cichociemni prowadzili wśród rodaków werbunek do II Korpusu PSZ, służących w Wehrmachcie i przymusowo wcielonych do organizacji Todt. Innymi zadaniami było organizowanie szlaków kurierskich do i z Wlk. Brytanii, tras i punktów przerzutowych i prowadzenie  dyskretnego wywiadu na danym okupowanym terenie. Dla bezpieczeństwa polscy skoczkowie posługiwali się angielskimi pseudonimami i nazwiskami. Skoczkowie prowadzili też pewne zadania bez wiedzy Anglików, jak organizowanie szlaków kurierskich do Polski.

Różnie się potoczyły losy skoczków. Dwóch zginęło podczas misji, los jednego nie jest znany; po wojnie żyli na emigracji, rozsiali się po całym świecie, kilku wróciło do kraju. Udziałem skoczków były iście filmowe perypetie. Pochodzący z Racławówki koło Rzeszowa kapitan Władysław Buryn, mimo ran i burzy śnieżnej, pokonał z przewodnikiem lodowiec w Alpach Francuskich. Po wojnie dzięki WiN – owi wyprowadził z komunistycznej Polski 7 rodzin oficerów PSZ oraz swoją żonę i córkę. Porucznik Henryk Śreniawa-Saganowski jako pierwszy oficer aliancki wszedł do Turynu i został komendantem wojskowym tego miasta. Na jego wezwanie przybyło kilkuset Polaków z oddziałów niemieckich i organizacji Todt, którzy dołączyli do włoskiej partyzantki, a później do Ankony i II Korpusu PSZ. Podporucznik Jerzy Skolimowski przed przystąpieniem do cichociemnych zdobył z przyszłymi cc Michałem Makowskim i Jerzym Golczem szczyt Alexandra (5091 m) na granicy Konga i Ugandy w środkowej Afryce. Polacy odkryli u podnóża Lodowca Stanleya dwa polodowcowe jeziora, które do dziś noszą nazwę Polish Lakes.

Książkę autorstwa Krzysztofa A. Tochmana, wydaną nakładem  Obywatelskiego Stowarzyszenia „Ostoja” w Zwierzyńcu, można zamawiać, przesyłając  swoje dane adresowe na kontakt Piotr Samolewicz Online http://www.piotrsamolewicz.pl/kontaktwspolpraca/. Cena jednego egz. 30 zł, rabat przy zamówieniu większej liczby.

Poniżej zamieszczamy, pochodzący z książki Krzysztofa A. Tochmana, pełny biogram „rzeszowskiego” cichociemnego kapitana Władysław Buryna oraz spis innych książek Stowarzyszenia Ostoja.

Buryn Wladyslaw

View Fullscreen
Udostępnij:

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.