II wojna światowa

Nieśmiertelne „Kaputt”. Czekając na nowe wydanie książki Curzio Malapartego

Nieśmiertelne „Kaputt”. Czekając na nowe wydanie książki Curzio Malapartego

Udostępnij:

Na wrzesień tego roku było zapowiadane wznowienie arcydzieła włoskiej literatury – wojennego reportażu Curzio Malapartego Kaputt, ale wydawca, W.A.B., z powodu pandemii przełożył datę premiery na początek przyszłego roku. Zatem niecierpliwi muszą się zadowolić na razie starszymi polskimi wydaniami tej książki.  Podczas kilkumiesięcznej kwarantanny zaobserwowałem na jednej z grup społecznościowych, jak internauci polecali sobie nawzajem książki warte przeczytania w domowym reżimie. Tytuł jednej z nich brzmiał Kaputt. Przyznam się, że wcześniej nie słyszałem o niej, ale zaintrygowała mnie na tyle, że gdy tylko otwarto biblioteki, wypożyczyłem jej wydanie z 1983 roku.   Moment dla lektury Kaputt nie mógł być bardziej wymarzony….

Udostępnij:
75 lat temu doszło do zbrodni w Gardelegen

75 lat temu doszło do zbrodni w Gardelegen

Udostępnij:

Stodoła była wielka, ceglana i pokryta dachówką. „(…) długa na czterdzieści pięć metrów, szeroka na dwadzieścia metrów, miała cztery wielkie wrota na szynach, cztery i pół na cztery i pół” – pisał Melchior Wańkowicz o obiekcie stojącym w pustym polu w majątku Isenschnibber, dwa kilometry na północny wschód od Gardelegen koło Magdeburga, odsłaniając  szczegóły masakry, do jakiej doszło w tym miejscu pod koniec II wojny światowej. Reportaż Stodoła w Gardelegen powstał w 1969 roku, wszedł do zbioru Od Stołpowców po Kair (WL, PAX 1977). Czytaj także: Niemcy zniewoleni przez propagandę III Rzeszy. Mur berliński stał w głowach Niemców. Omawiam książkę…

Udostępnij:
W analogu i cyfrze (5): świeckie spojrzenie na świętość

W analogu i cyfrze (5): świeckie spojrzenie na świętość

Udostępnij:

Jednym z ciekawszych i jednocześnie zapomnianych dziś polskich filmów przełomu lat 80. i 90. jest Życie za życie. Maksymilian Kolbe Krzysztofa Zanussiego. Film o świętym widzianym oczami sceptyka. CZYTAJ TAKŻE: Krzysztof Zanussi o sacrum w dzisiejszym kinie Zanussi w galicyjskiej krainie śmierci Gdyby w Polsce nie doszło do zmiany politycznej 1989 roku, Zanussi z pewnością nie mógłby nakręcić biografii kanonizowanego w 1982 roku przez papieża Jana Pawła II o. Maksymiliana Kolbego, który oddał życie w KL Auschwitz za współwięźnia. Z prostej przyczyny. System komunistyczny był mało łaskawy dla tego rodzaju konfesyjnej twórczości, na domiar złego franciszkaninowi przyklejono łatkę antysemity i…

Udostępnij:
„Jojo Rabbit” tylko bawi [Recenzja]

„Jojo Rabbit” tylko bawi [Recenzja]

Udostępnij:

Na komedię Jojo Rabbit warto pójść do kina dla udanych gagów. Film odpręża. Natomiast nie dostarcza żadnej cennej wiedzy na temat II wojny światowej, a nawet może ją wypaczać przy powszechnej historycznej indolencji. Artystom przysługuje przywilej naśmiewania się z władców i przywódców politycznych. Z tego prawa skorzystał Charlie Chaplin w swojej komedii o Hitlerze Dyktator (1940). Podobnie uczynił Ernst Lubitsch reżyserując genialną czarną komedię o polskim podziemiu Być albo nie być (1942). Po 40 latach do pomysłu Lubitscha wrócił Alan Johnson nową wersją Być albo nie być z Melem Brooksem i Anne Bancroft w rolach głównych i z wariacko sparodiowanymi…

Udostępnij:
Wstrząsające wspomnienia polskich dzieci o wojnie

Wstrząsające wspomnienia polskich dzieci o wojnie

Udostępnij:

Obezwładniający strach, permanentny brak poczucia bezpieczeństwa, bliskość śmierci i cierpienia – taki obraz niemieckiej okupacji wyłania się z prac, jakie polscy uczniowie pisali w ciągu trzech powojennych lat. Pedagodzy chcieli po wojnie poznać stan psychiczny swoich podopiecznych, by wiedzieć, jak pokierować procesem wychowawczym. Dlatego począwszy od 1946 roku zlecali uczniom młodszych klas szkoły powszechnej rysowanie, a starszym spisywanie okupacyjnych przeżyć. Powstało wiele tysięcy prac. Przechowywane są do dziś w archiwach państwowych. Wydane nakładem Instytutu Pileckiego Moje przeżycia wojenne. Wypracowania dzieci z 1946 są dopiero drugą tego rodzaju publikacją w kraju. W 1983 roku niewielką część dziecięcych wspomnień wykorzystano w polsko-angielskim…

Udostępnij:
Totalitarny Berlin w powieści Hansa Fallady

Totalitarny Berlin w powieści Hansa Fallady

Udostępnij:

Berlin ma wiele obliczy. W filmach niemieckich ekspresjonistów panuje w nim zbrodnia i samotność, w twórczości Christophera Isherwooda jest stolicą radosnej dekadencji, a w wielkiej powieści Hansa Fallady Każdy umiera w samotności ponurą metropolią pełną szpicli i upodlonych ludzi.  Powieść Hansa Fallady zdążyła już obrosnąć legendą, podobnie jak życie pisarza. Powstała w październiku 1946 roku, gdy pisarz uzależniony od morfiny i alkoholu przebywał na kolejnym leczeniu psychiatrycznym. Fallada napisał powieść w twórczym natchnieniu trwającym cztery tygodnie; pisanie miało go wydobyć z depresji. Wykorzystał dostarczone mu przez niemieckiego poetę i komunistę Johannesa R. Bechera materiały gestapo dotyczące historii oporu pewnego berlińskiego…

Udostępnij:
Prof. Jan Żaryn o roku 1939

Prof. Jan Żaryn o roku 1939

Udostępnij:

Wśród wielu książek wydanych z okazji 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej warto zauważyć pracę Jana i Małgorzaty Żarynów Rok 1939. Od beztroski do tragedii. Książka ma formę kalendarium z wieloma cytatami i ilustracjami dobrze obrazującymi tragiczny przełom dla zachodniej cywilizacji, jakim był wybuch wojny. Tego typu wydawnictwa można czytać na wiele sposobów, linearnie albo wyrywkowo, niemniej całość daje jednoznaczną ocenę tamtych wydarzeń. Politycy mocarstw zachodnich mimo sprzeciwu swoich społeczeństw dobrowolnie włożyli głowę w paszczę bestii nie próbując jej poskromić w odpowiednim momencie, jedynie uspokoić rzucając na żer kolejne państwa: Austrię, Czechosłowację, Polskę. Autorzy piszą, że na przełomie 1938 i…

Udostępnij:
„Malowany ptak” stracił duszę

„Malowany ptak” stracił duszę

Udostępnij:

Znów robi się głośno o powieści Malowany ptak Jerzego Kosińskiego. Okazji do dyskusji dostarcza zapowiadana na wrzesień br. premiera filmu Nabarvené ptáče w reżyserii Václava Marhoula. Czy ekranizacja będzie tak samo areligijna jak książka? Gdy imigrant z komunistycznej Polski, jakim był Jerzy Kosiński, wydał w 1965 roku w Stanach Zjednoczonych swoją pierwszą powieść The Painted Bird, wywołała ona szok i podziw. Krytycy potraktowali opowieść o losach żydowskiego chłopca w okupowanej Polsce, prześladowanego w większym stopniu przez jasnowłosych wieśniaków niż Niemców, jako „dokument” i „świadectwo”. Do takiego odbioru przyczynił się sam autor, mówiąc że jest ona oparta na prawdziwych wydarzeniach. Amerykański…

Udostępnij:
1 of 3
123